Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Với thị trường đồ cũ, thay đổi đáng chú ý không nằm ở một câu “được bán hay không”, mà ở cách trách nhiệm được xác định rõ hơn giữa nền tảng, người bán và người mua. Bài viết này diễn giải tác động thực tế ở mức thông tin phổ thông; đây không phải tư vấn pháp lý cho từng trường hợp kinh doanh cụ thể.

Tóm tắt nhanh

  • Nền tảng phải minh bạch quy chế, quản lý thông tin người bán, tiếp nhận phản ánh và phối hợp xử lý nội dung có dấu hiệu vi phạm.
  • Người bán cần mô tả đúng tình trạng, nguồn gốc và điều kiện giao dịch; “đồ đã qua sử dụng” không phải lý do để che lỗi hoặc quảng cáo sai.
  • Người mua có thêm cơ sở để yêu cầu thông tin rõ, lưu bằng chứng và sử dụng kênh khiếu nại chính thức.

Điểm mới quan trọng là trách nhiệm của nền tảng

Thông tin phổ biến của Bộ Công Thương nhấn mạnh nền tảng không chỉ kết nối người mua với người bán. Chủ quản nền tảng còn phải công khai quy chế hoạt động, quản lý thông tin người bán, lưu giữ dữ liệu cần thiết, tiếp nhận phản ánh và xử lý gian hàng, sản phẩm hoặc nội dung có dấu hiệu vi phạm. Trong giao dịch đồ cũ, nơi tình trạng sản phẩm khó chuẩn hóa như hàng mới, các yêu cầu này làm cho quy trình đăng tin, xác minh và giải quyết tranh chấp trở thành phần cốt lõi của sản phẩm số.

Minh bạch tình trạng quan trọng hơn những tính từ quảng cáo

Một chiếc điện thoại cũ có thể hoạt động tốt nhưng pin đã chai; một chiếc laptop có thể đẹp bên ngoài nhưng từng sửa; một món thời trang secondhand có thể chính hãng nhưng hao mòn ở góc khó thấy. Người bán nên công khai các dữ kiện có thể kiểm chứng: ảnh thật, video thao tác, serial khi phù hợp, lịch sử sửa chữa đã biết, phụ kiện, lỗi ngoại hình và điều kiện đổi trả. Những câu như “zin tuyệt đối”, “đẹp 99%” hoặc “bao test” chỉ có giá trị khi đi kèm tiêu chí cụ thể.

Dữ liệu giao dịch là lớp bảo vệ thực tế

Khi giao dịch chỉ nằm trong tin nhắn rời rạc, hai bên rất khó chứng minh đã thống nhất điều gì. Một nền tảng có trạng thái đơn, nội dung tin đăng được lưu, bằng chứng đóng gói và điều kiện đồng kiểm giúp tranh chấp bớt phụ thuộc vào lời kể. Luật mới tạo thêm áp lực để các nền tảng xây những cơ chế đó nghiêm túc hơn. Tuy nhiên, quy định pháp luật không thay thế sự cẩn trọng cá nhân: người mua vẫn cần đọc mô tả, còn người bán vẫn phải trung thực.

Giao dịch cá nhân và hoạt động kinh doanh không hoàn toàn giống nhau

Một người bán lại chiếc máy cá nhân không dùng nữa có bối cảnh khác với người nhập hàng cũ thường xuyên để kinh doanh. Nghĩa vụ cụ thể có thể phụ thuộc vai trò, tần suất, mô hình và chức năng của nền tảng. Vì vậy, bài viết không suy diễn rằng mọi cá nhân thanh lý một món đồ đều có cùng nghĩa vụ như thương nhân. Nếu hoạt động bán hàng diễn ra thường xuyên hoặc có doanh thu đáng kể, người bán nên đối chiếu văn bản chính thức và hỏi đơn vị chuyên môn.

Người mua và người bán đồ cũ nên làm gì?

  • Chụp và lưu ảnh tình trạng món đồ ngay trước khi giao; mô tả cả lỗi nhỏ có ảnh hưởng đến quyết định mua.
  • Chốt bằng văn bản các tiêu chí đồng kiểm, thời hạn phản hồi và trường hợp được hoàn trả.
  • Ưu tiên giao dịch có trạng thái thanh toán rõ; không tin ảnh bill chuyển khoản thay cho xác nhận trong hệ thống.
  • Dùng kênh phản ánh của nền tảng khi phát sinh vấn đề và giữ toàn bộ bằng chứng giao nhận.

Kết luận

Luật Thương mại điện tử 2026 không làm đồ cũ hết rủi ro, nhưng đẩy thị trường theo hướng có trách nhiệm và dựa trên dữ liệu hơn. Với Đồ Chất, thông điệp thực tế là rõ: tin đăng phải đủ dữ kiện, tiền cần có trạng thái, đồng kiểm cần có tiêu chí và phản ánh phải có nơi tiếp nhận. Khi mỗi bước được ghi nhận, người mua không phải đặt cược vào lời hứa và người bán tử tế cũng có cơ sở để bảo vệ mình.